Onur GÜNER

Sualtında avlanan kişiler bilir ki nefes tutarak yapılan başka br aktivite yoktur. Bununda getirdiği en büyük risk sığ su bayılması (senkop) diye tabir ettiğimiz tehlikedir. Ani bilinç kaybına bağlı olarak bayılmanın geliştiği bu durum biz zıpkınla balık avlayan sporcuların ve serbest dalan kişilerin en büyük tehdididir. Şimdi biraz daha detaya inelim...Şimdi olaya daha net bir şekilde bakalım...
Hipoksi ve Sığ Su Bayılması Nedir?

Nefes tutularak yapılacak dalışlardan önce uygulanan aşırı hızlı ve derin solunum ( hipervantilasyon), kandaki karbondioksit seviyesinin düşmesine ve oksijen seviyesinin artmasına neden olur. Ardından ciğerler doldurularak dalışa geçildiğinde, fazla oksijen seviyesi nedeniyle daha uzun sualtında kalınabilir fakat bunun bir takım sakıncaları vardır. Solunum sistemi vücuttaki karbondioksit seviyesine bağlı olara çalıştığından, aşırı hipervantilasyonun ardından nefes tutularak yapılan dalışlarda, karbondioksit refleks solunum merkezini uyarmak için gerekli olan seviyeye ulaşamayabilir. Dalış başladığında yüksek oksijen ve düşük karbondioksit seviyesinin kısmi basınçları da, derinlik arttıkça yükselir. Suyun altında geçen sürede vücut oksijeni kullanıp, yerine karbondioksit üretir. Yüzeye dönerken basınç azalmasıyla birlikte oksijen ve karbondioksitin de kısmi basınçları da azalacaktır. Aşırı hipervantilasyondan dolayı karbondioksit seviyesi kısmi basıncı azalmasına rağmen, refleks solunum merkezini uyaracak seviyeye ulaşmasa da, zaten kullanılan oksijen, kısmi basıncının da azalmasıyla ya çok az kalır, ya da tamamen biter. Bu da hiç bir işaret olmaksızın dalgıcın bayılmasına yol açar. İşte bu tür dalışlarda yüzeye dönerken oksijen miktarının azalmasına "hipoksi", ardından oluşan ani bayılmaya ise "sığ su bayılması" adı verilir.

Bu tür dalışlardan önce hipervantilasyonun yapılmaması sığ su bayılmasının oluşumunu büyük ölçüde engeller.Yükselme esnasında veya hemen çıktıktan sonra oluşan bayılma, bu hastalığın işareti ve semptomudur.

Sığ su bayılmasında yapılacak ilk yardım

Sığ su bayılması gerçekleşen bir dalgıçta, eğer solunum yoksa hemen suni solunuma başlanmalı ve sudan çıkartılmalıdır. Ardından ön değerlendirmenin basamakları takip edilmeli, gerekiyorsa temel yaşam desteği sağlanmalı ve yüksek konsantrasyonlu oksijen verilmelidir. Bu esnada yardım çağırarak, mümkün olduğu kadar çabuk tıbbi bir merkeze gidilmelidir.

Onur GÜNER



Grafik için Bülent Yuvacan'a teşekkürler...

__________________
Onur GÃœNER
'81