Hamdi

''’Turna’’ yada ülkemizdeki bir kısım yöredeki diğer bir adıyla ‘’dişli balık’’ avı oldukça heyecanlı ve zevklidir. Ülkemiz sularında bildiğim 2 türü yaşamaktadır. bunlardan ilki kuzey turnası ''northern pike''(EsoxLucieus)olarak ta adlandırılan benekli turnadır.20-120cm arasında oltaya gelir. Olta ile yakalanan en iri balık yaklasık 36.24 kg gelmiştir. Yabancı kaynaklarda pike, great northern pike, jack, pickerel adlarıyla da anılmaktadır Diğeri ise çizgili turna olarak adlandırılan ''muskie''(Esox masquinongy ) dir. yabancı kaynaklarda muskie,musky, maskinonge, leopard muskellunge adlarıyla geçmektedir. 15-150 cm arasında oltaya gelir Olta ile yakalanan en iri boy31.5 kg gelmiştir.Birde bu iki cinsin melezi olan çesitler vardır.Burada anne çizgili turna baba ise benekli turnadır. Melez turnalarda desenlerçok belirgin değildir ve boy ve cüsse olarak daha küçüktürler.Melez olan cinsine Kaplan turna ''tiger muskie'' denir.Herne cins olursa olsun av yöntemleri değişmez. Ayrıca ülkemizde hepsine birden turna denilmektedir. Aşağıdaki resimlerde çizgili ve benekli turna çesitleri görülmektedir.


Benekli turna benekli turnanın ağzı çizgiliye göre daha büyük ve bariz olarak daha koyu renktedir: Ayırıcı özellik ise turnanın alt çenesinde bulunan radar gibi görev yapan duyu delikleriyle yapılır.Benekli turnada alt yarım çenede çenede 4-6 arası, çizgili turnada ise 6-9 duyu deliği vardır.dolayısıyla yukarıdaki çizim çizgili turnaya aittir.


Turna balığıgiller kötü beslenme koşullarında 30-35 cm arası bir boyda 10 -12 sene yaşayabilirler ama büyük göl ve akarsularda iyi beslenme koşullarında ortalama ömürleri 20 yıldır.




Küçük boy turnalar genelde Erkek olurlar . Erkekler hem boyca hem aynı boydaki dişiye göre ağırlıkça daha küçük oluyorlar. Boyları maksimum 80 cm kadar olur .80 cm üzeri erkek balık rapor edilmemiştir. Dişiler bu boya 7-8 yılda gelirken erkekler 14-15 yaşında anca gelirler. Yaş ile birlikte turnanın yumurta iriliği ve sayısında önemli bir artış olur.Bir dişi turna balığı için en ideal yavru yaşı 7-12 yaş arasıdır yapılan araştırmalar en sağlıklı yavruların bu yaşlarda alındığını gösteriyormuş. Bu nedenle 80-110 cm arasındaki dişi turnaların salıverilmesi prensibi yaygınlaşmıştır. 120 cm üzeri olanların zaten doğal ömrü dolmak üzere olduğundan istenirse yemek için alıkonabiliyor. Yine yabancı kaynaklara göre en lezzetli oldukları idaa edilen boylar ise 40-60 cm arası olanlarmış.




Ankara çevresinde Gölbaşı, Mogan göllerinde , Kesikköprü ve Kapulukaya barajlarında, Sivrihisarda İzmir Eskişehir kavşağındaki Balık damı (ballık hisar harabelerine gidilen yoldan gidiliyor) mevkinde,Amasya tarafında Yedi kır barajında Denizli ili Çivril ilçesi Işıklı barajında. Tüm bu göl ve barajlarda en iyi av yerleri şunlardır: Gölbaşında Emmi oğlu restoranın açıkları, Moganda suyun göle girdiği işçi lojmanlarının önündeki yerden 200 metre ilerideki boruların önü , Kesikköprüde belediyeye ait tesislerin karşı sahilindeki mezarlığın suya bakan kısımlarını 100 metre açığındaki ayna ile alabalık çiftliği yanındaki trafonun açıkları, buraya olan karayolunu Sayın Ferit Akin Cengiz in bildirdiğine göre şöyledir Kesikköprü kasabasında Belediye kampina giden yolda son yokusa-viraja gelmeden evvel sağa bir yol sapar, bu yol tepelerin üzerinden önce Küçük Camili, sonrada Büyük Camili köylerine ulaşır. Büyük Camili Köyünün içinden sola, Kesikköprü barajınınn en uç noktasindaki Hirfanlıi Barajından gelen nehir- kanyona girilir (alabalik çiftligi yolu). Bu kanyona arabayla girmenin baska bir yolu oldugunu sanmiyorum. Bu kanyondada güzel turna avı yapılmaktadır. Kapulukaya’da Köprüköy balık restoranlarının karşısındaki sazlık mıntıka, Balıkdamı’nda köprünün altındaki yıkık eski köprünün ayakları çevresindeki akıntı yönündeki girdaplar, Yedikır’da yol kenarındaki balık restoranının açığındaki sazlık alan Işıklı’da bentin gerisindeki otluk sazlık alan. Ayrıca Sayın Ferit Akın Cengiz in bildirdiğine göre Çivrilde Işıklı barajının başladığı Gümüşsu Köyünün 4 km kadar altındaki köprü ve Gökgölden gelen kanalda da güzel olta balıkçılığı yapılmakla beraber serpme avı yapanlar tarafindan harap edilmektedir.Bu yerlerin ortak özelliği su derinliğinin yaklaşık 3-4 metre olması, hafifçe yerden yükselen otların (yosun değil) bulunmasıdır.




Turna balığı her mevsimde aynı derinlikte bulunmaz bu direkt olarak suyun ısısıyla ilgilidir. Balık kanımca stabil şartları ve sıcağı sevmektedir. Kışın derinlere iner çünkü suyun derin kısımları su ısısı soğuk olan su yüzeyine göre daha sıcak ve ısı yaklaşık 5 derece olarak sabittir. Su ısındıkça yüzeye çıkar . Bu nedenle soğuk havalarda balıkavı derin sularda sıcak havalarda yüzeyel sularda yapılmalıdır.Bir ata sözü vardır. Denirki bulanık suda balık avlanmaz. Berrak su her zaman en ideal şarttır .Ancak çok berrak sularda balıkçının çevredeki doğal renkler dışında giyinmesi başarı şansını azaltır. Bence en ideal derinllik yapay yemlerle olan avcılıkta 4-5 metre civarında olan göl derinliğinde ve altta değişik otların suyun 3 metre kadar altında bulunduğu 2-2.5 metrelik av sahasının kaldığı yerlerdir. Kışın ise bu derinlik 10 m kadar olmalıdır.




Suya cemre düşmesinden pazarlarda ayvaların görülmesine kadar turna avcılığı yapılabilir.Ancak en iyi zamanyazın temmuzun son haftasıyla kasımın ilk haftası arasındaki zamandır.Ben en çok turnayı eylül ve ekim aylarında avlamışımdır.Burada dikkat edilecek en önemli nokta ayın durumudur.Turna görme yeteneği çok gelişmişbir balıktır.Dolunay olduğu günlerde gece karnını rahat doyurabildiğinden ertesi gün tüm şartlar müsait olmasınarağmen 1-2 balıkla yetinmek zorunda kaldığımız çok günler olmuştur. Biz dolunay olduğu günler av yapılacaksakava akşama doğru başlarız.Gece suya canlı gümüş ile parekete (bazı avcıların deyimiyle barikat)bırakır sabahtoplarız. Gündüz ise yine turna yakalamaya çalışırız ancak bu tür günlerde gündüz avında pek başarılı olduğumuz söylenemez.Genelde ava gitmek için bir gün içindeki en ideal vakit nedir denildiğinde herkes sabah erken akşamgeç saatler diye bir cevap verir. En ideal saat kavramı mevsimlere göre değişir. Bu nedenle sabah erken kavramıdenildiğinde sabah ezanı okunurken tekneyle suda olmak yada olayı atmış olmak anlaşılmalıdır.Akşam ise durum biraz değişiktir Akşama doğru denildiğinde ikindi ezanı vakti anlaşılmalı ve yatsı ezanı vaktinde eğer gece avı yapılmayacaksa av bitirilmiş olmalıdır. Yani kısacası güneş saati kavramına paralel olarak av için kıymetli olansaatler ezan sesiyle tesbit edilebilir.




Hava durumuTurna avında en etkili faktördür. Su yüzeyinin ısısı çok önemlidir .Gün içindeki ani ısı değişimleri sonucu balık birdenbire oltaya vurmaz olur. Örneğin güneşli bir günde birdenbire bir yaz yağmurunun başlaması gibi.
Bulutların durumu: Havanın bulutlu olması suyun sakin olduğu durumlarda turna avı için en ideal şartı oluşturur.Bu havalarda balık avcıyı seçemez.Açık renkli özellikle gümüş rengindeki yapay kasıklara ve beyaz renkli silikonyemlere severek atlar. Ancak bulutlarla birlikte rüzgarın varlığı avı bozar. Çok hafif rüzgarda istenen diğer bir ideal şarrtır .Hafif bulutlu bir ortamı çağrıştıran gün doğumu ve gün batımında da diğer bütün balık avlarında olduğu gibi verimli avlar yapılabilir
Yağmur: Turna avını olumsuz yönde etkiler. Çünkü su bulanır ayrıca turna ani değişimleri sevmez. Ancak ilk baharda hafif yağmurlu havalarda açık renkli ve parlak yemlerle avı yapılmalıdır .Birde kısa yaz yağmurlarından hemen sonra çok iyi av vermektedir.




Turna sazlık önlerinde dibi otlu ancak yosunlu olmayan yerlerde , özellikle bizim turna otu dediğimiz su içinde görüntü olarak akvaryumcularda gül olarak satılan akvaryum bitkisine benzeyen bitkilerin suyun yüzeyine kadarulaşamayıp yüzeyden 3-4m altta kaldığı yerlerde bulunmaktadır. Kayalık ve taşlık alanlarda turna pek gezmez çünkü turnanın doğal kamuflajlı derisinin desenleri bu tip bölgelerde ona avantaj sağlamaz. Turna avına uzun süretakip ederek saldırmaz.Sözünü ettiğim otların içine saklanarak çevreyi gözler avını görünce önce biraz takip edersonra derhal avının altına inerek karın bölgesinden saldırır. Özellikle Ankara’daki kesikköprü barajı gibi suyun15-20 metre derinliğinin rahatlıkla görülebildiği akvaryum gibi berrak olduğu sularda bu anlattığım şekilde yeme saldırması insana inanılmaz bir heyecan verir. Erbabı bilir tüm vücudunuzu bir sıcaklık kaplar sesiniz dahi çıkmaz. Tüm benliğiniz Vücudunuzdaki adrenalin hormonunun esiri olur. (Birden kendimi balık yakalıyor zannettim)Tecrübeli avcıların bildikleri kendi av yerleri vardır. Eğer bir yörede ilk kez avlanacaksanız ve çevrenizde sizdenbaşka avcılar varsa onları izleyip o avcıları rahatsız etmeyecek bir biçimde avcı nezaketine uygun bir mesafede avlanabilirsiniz. Turna genelde bir göl yada akarsuda daima belirli bölgelerde bulunur. Bu nedenle bir kere turna tuttuğunuz bir yerde ertesi sefer tekrar tutabilirsiniz. bu yerleri eğerkayıkta iseniz sağınızdaki tam hizanızda olan bir nesneyi, solunuzda tam hizanızda olan bir nesneyi önünüzde ve arkanızda tam hizanızda olan bir nesneyi kaydedederseniz bu 4 rehber notasının kesiştiği yeri bir daha seferki avda rahat bulursunuz bu işleme kerteriz alma işlemi denir.Turna avlanıp yemi yuttuktan sonra 1-1,5 saat dinlenirmiş bu nedenle bir yerde 15 dk dan fazla balık vurmuyorsa orayı terk edin ve eğer bu yer daha önce balık avladığınız bir yer ise orayı 15 - 20 şer metre aralıklarla olta ata ata terk edin vedaha sonra tekrar uğrayın. Turna avı kayıkla en iyi sonucu verir.Eğer kayığınız yoksa sizden önce avlanmayı düşündüğünüz yerde başka bir avcı gelmişse oraya sizde oltanızı atmak istiyorsanızo avcının iznini almak gerekir.


Turna ya görerek yada daha öncede anlattığım çene altında sensor hücnreler yardımıyla titreşimleri hissederek avını bulur.Bu fikirden hareketle turnanın dikkatini çekecek ya parlak ya hareketli yada her iki özelliği birden taşıyan pekçok yapay yem yapılmıştır.Bu yemler su üstü yemleri , kaşıklar, döner kaşıklar, silikon yemler, batan dalan yemler gibi isimlerle karşımıza çıkarlar.


İri turna avlamak isteyenler özellikle bu yöntemi tercih etmektedirler.Doğal yem olarak hertürlü canlı ve ölü balık kullanılmaktadır. Turnanın duyu ve görme yetenekleri çok gelişmiştir. Bu nedenle hareket eden canlı yemi çok kolay farkedecektir. Özellikle ölü yemlerin ise yaşlanarak boyca irileşen bu nedenle gittikçe kamuflajı giderek zorlaştığı için daha zor avlanan yaşlı ve hantal turnalar tarafından tercih edildiği fikri oldukça yaygındır.Dolayısıyla eğer canlı yem kullanılacaksa daha sıg kesimlerde , ölü yem kullanılacaksa daha derin kısımlarda av yapılmalıdır. Yem olarak hem deniz hem tatlısu balıkları kullanılabilir. En çok tercih edileni tatlısu gümüş balığıdır.
ŞAMANDRALI OLTA İLE:Turna tarafından fark edilebilecek bir biçimde sunulmalıdır. Bunun için dibi temiz berrak 4 ila 8 metre derinlikler idealdir. bu derinliğe 2 canlı yem bırakmak esastır. yemlerden biri dipten 1 m diğeri 3 metre mesafede konuçlandıtılmalıdır. Bu takımın şamandrası çok büyük olmamalıdır konik fıçı şekilli şamandralar idealdir misina orta çubuk kullanılmaksızın şamandra ortasındaki delikten serbestçe geçirilir. Misinanın üst kısmına bir tesbih tanesi yerleştirilir biraz daha üste ise başka bir misina bağlanır ama asla ana misinaya düğüm atılmaz bu bariyer mutlaka başka bir misinayla yapılmalıdır çünkü bu ikinci misinadan dolayı tesbih tanesi hareket edemeyeceğinden yem olan balığın misinayı sağması engellenir ama turna vurduğunda kuvvetli vuracağından ikinci bağlanan misinadan ana misina sıyrılacağından misina akışı sağlanacak ve bir şamandra mukavemeti olmadığından turna kuşkulanmadan yemi yutacaktır.Beden olarak çelik beden kullanılırsa turnanın misinayı koparma ihtimali ortadan kalkar. Misinanın serbest olan ucundan tekli bir halkalı iğne geçirilir bu iğneye düğüm atılmaz daha sonra 3 lü iğne en uca bağlanır. Durgun sularda 3 lü iğnenin bir iğnesi yem olacak canlı balığın çenesine tutturulur.Serbest kalan tekli iğne ise balığın sırt yüzgecinin altındaki sert kısma oturtulur. Bu tekli iğne hırsız olarak tabir edilir.Av eğer akıntılı bir yerde yapılıyorsa balığın akıntıya karşı doğal şekilde yüzmesi için tekli iğne balığın üst çenesinden geçirilirken 3 lü iğnenin bir iğnesi altta balığın anüs deliğinin hemen arkasındaki yüzgecin altındaki sert kısma oturtulur. Bazı avcılar tekli iğne kullanmazlar o zaman 3 lü iğne nin bir iğnesi sırta takılır. eğer kıtıdan savurna yöntemiyle yem fırlatılacaksa mutlaka hırsız iğne kullanılmalı ve tek canlı yem kullanılmalıdır.

DR_BLOoD

en favori silikonuda bu at çek yapıyorum bunla genelde




daha çok çeşitleri var ben bunlardan kulanıyorum ama daha favori yemleri var çeşit bol yani ...

__________________
@yh@n þ@nk@y@ (1985)
G.o.paþa/�ST.(A +)
''balýk aþkýna nelerimi feda etmedimki ''

CEYHAN

hamdi abi yazdıgınız bilgiler için teşekür ederim her turnacını en az bidefa okuması gerekir gerçekten çok yaralı bilgiler bulcagına eminim

TURNA bana göre tutması en zevkli balık tır çünkü turnayı çekerken mücadele etmesi kamışı sag sola çevırmesı işte balık budur dedirtir en son yazın son günlerınde inceyiz deki derede tutuk 25 30 cm falan dı ufaktıı canlı balıkla tutuk balıgı karaya çekmesi çok zevkliydi

__________________
Ceyhan - 1990 - �stanbul

hurriyet

1 nisanda turna avı yasağı bitiyor en kısa zamanda turna avları maceralarını payşalamak dileğiyle
en azından denizde balık avı başlayana kadar avlarız

__________________
HÜRRİYET ELÇİN
A rh (+)
KOCAELİ

Okyanusca

Sevgili Hamdi,

Ozenle hazirlanmis calismaniz icin cok tesekkur ederim. Cok guzel fotograflar ve oldukca ayrintili bilgiler. Turna hakkinda sezon acilmadan bayagi bilgilendik sayenizde. Degerli paylasimlarinizda bulusabilmek umuduyla saglicakla kalin.

__________________
H.Alp Arslan
1968
Auckland-Yeni Zelanda
0 RH +

"Balikci baliga gitmez, ait oldugu yere geri doner."

polat55

eline sağlık abi çok güzel olmuş

__________________
Ok@n S@ðL@M/ S@MSUN/AB Rh+yaþ(15)

halis35

sayın hamdi abim çok güzel bir anlatım sunmuşsun ben ona tatlı suyun timsahı diyorum ve en çok yakalamak istediğim balıklar arasında gelir inşallah bir gün tutmak nasip olur paylaşımın için teşekkürler

__________________
halis-1977 izmir/ torbalı (0rh+)
cehennem olsa gelen ğöğsümüzde söndürürüz bu yolki hak yolu dönmeyi bilmeyiz ölürüz (önce vatan,çanakkale geçilmez)

s.sahin

senide tutacam bir gün turnaaa..

__________________
Serkan ŞAHİN 1990 kayseri

küçükavcı

ooo Turnayı çok severim

BAYBORA

Güney yarıkürede doğal olarak hiç bulunmayan bu avcı balığa bu sebeple KUZEYLİ denir