Hamdi

YARALANMALAR

Yaralanmalar kabaca; açık ve kapalı yaralanmalar diye ikiye ayrılabilir.
Açık yaralar keskin veya sivri uçlu cisimlerle meydana gelir. Derinin bütünlüğü bozulmuştur.Kapalı yaralar ise genellikle künt cisimlerle meydana gelir.

İlkyardım olarak:

Yara temiz tutulur, üzerine hiçbir şey sürülmez.

Batan bir cisim varsa çıkartılmaz, oynatılmaz, sabitleştirilir.

Açık yara kenarları birbirine yaklaştırılarak sarılır (hayvan ısırıkları hariç)

Kapalı yaraların üstüne indirek olarak buz tatbik edilir.

Yaralı organ hareket ettirilmez istirahata alınır.

Açık yaralarda pamuk, alkol, tentürdiyot kullanılmaz.
Asla yaranın üzerine çamur, hayvan pisliği , tütün gibi şeyler koymayın. Bunlar çok tehlikeli enfeksiyonlara sebep olabilir.

Sağlık kuruluşlarında Tetanos aşısı yaptırılır.

KAFA YARALANMALARI:

Travma sonucu ve trafik kazalarında (Emniyet kemeri kullanmayan kişilerde) daha fazla görülür. İlk yapılacak işlem hastanın hava yolunun açık kalmasını sağlamaktır. Bunun için hastaya sabit yan pozisyon verilir. Yalnız her kafa yaralanmasında boyun omurlarında da bir yaralanma olabileceği düşünülmelidir. Kafa yaralanmalarının önemli belirtileri şunlardır:

1-Baş ağrısı, baş dönmesi, huzursuzluk
2-Bulantı, kusma,
3-Şuur kaybı,
4-Göz bebeklerinin büyüklüğünde farklılık,
5-Hareket güçlüğü veya yokluğu


Kafa yaralanmalarında ilk anda bazen önemli belirti olmayabilir, birkaç saat sonra belirtiler ortaya çıkabilir. Bu sebeple kafa yaralanmaları 6 - 8 saat gözlem altında tutulmalı, yukarıdaki belirtiler meydana gelirse en yakın hastaneye nakledilmelidir. Hayati tehlike 48 - 72 saattir. Bu süre boyunca yaralıya dikkat etmelidir. Yukarıdaki belirtiler sonradan ortaya çıkabilir. Ayrıca yaraya batan cisimler de çıkartılmaz.


Kurşun ve bıçak ile yaralanmalarda;


Yara çok kanıyorsa kanamayı kontrol altına alın.

Muhakkak tıbbi yardım isteyin.

Enfeksiyon riski büyüktür, yarayı temiz tutun.

Kol ve bacağın ciddi yaralanmalarında yaralı kısmı kalp seviyesinden yukarıda tutun ve hastanın hareket etmemesini sağlayın.



Göğüsteki ciddi yaralanmalar son derece tehlikeli olabilir.

Derhal tıbbi yardım isteyin.

Yara akciğere kadar ulaşmışsa ve hasta nefes aldığında hava bu delikten de giriyorsa; yarayı derhal hava girmeyecek bir şekilde temiz bir bezle kapatın.

Yaralıyı rahat edeceği bir şekilde yatırın. Şok belirtileri varsa daha önce belirtildiği gibi ilk yardım uygulayın.




KARIN YARALANMALARI

Açık karın yaralanmaları ve kapalı karın yaralanmaları olmak üzere iki ye ayrılabilir. Açık karın yaralanmaları; kesici, delici alet yaralanması şeklinde olur. Kapalı karın yaralanmaları ise trafik kazaları, yüksekten düşmeler ve direk darbeler sonucu oluşur. Karın duvarının sert ve ağrılı oluşu önemlidir.


İlkyardım olarak:


1-Batan bir cisim varsa çıkartılmaz.
2-Yiyecek ve içecek hiçbir şey verilmez.
3-Dışarı çıkan organ varsa içeri itilmez, üstüne ıslak temiz bir bez örtülür.
4-Kapalı karın yaralanmasında karın üstüne indirek olarak buz konur.


Karın bölgesindeki ve bağırsaktaki her türdeki yaralanmalar tehlikelidir. Derhal tıbbi yardım gerekir.


Yaralı şokta ise ayaklarını baş hizasından daha yukarıda tutun.

OMURGA YARALANMASI

Omurga: 33 adet omurun üst üste gelmesiyle oluşan hafif S biçiminde kemik çatıdır. Omurların ortasında bir delik vardır. Omurlar üst üste geldiğinde bir kanal oluşur. Bu kanaldan omurilik ismi verilen kalın bir sinir demeti geçer. Vücuda dağılan pek çok sinir bu demetten çıkarlar. Omurilikte bir kesilme meydana gelirse, kesinin alt kısmında felç olabilir. Bu tür kesilmelerde iyileşme ihtimali ya yok ya da çok zayıftır. Hayat boyu hasta felçli yaşayabilir. Önemli belirtileri şunlardır:


Travma yerinde şiddetli ağrı hissedebilir.

Alt kısımlarda uyuşma, karıncalanma, his kaybı olabilir.

Hastanın şuuru bulanık ise alt kısımlar çimdiklenir ya da sivri bir şeyle çizilebilir, hasta sadece hissettiği alanlarda hareketle cevap verir.

İlkyardım olarak:

1-Zorunlu değilse hasta yerinden oynatılmaz,
2-Zorunlu hallerde hasta sert bir yere sırt üstü yatırılır ve bu pozisyonda nakledilir. En az 3 kişi ile taşınmalıdır. Taşıma sırasında baş - boyun ekseni korunmalıdır.


Bandajlama

Bandajlar yarayı temiz tutmak amacı ile yapılır. Bu sebeple bandajlar ya da yarayı kapatmak için kullanılan bezler temiz olmalıdır.



Kirli veya ıslak bir bandaj kullanmaktansa hiç bandaj yapmamak daha iyidir.


Bir uzvu saran bandaj asla kan dolaşımını engellememelidir.

Buruna Yabancı Cisim Kaçması

Çocukların burun deliklerine nohut, mısır, kuru üzüm, leblebi, silgi ve küçük bilyeleri sokması sonucu oluşur. Burunda tıkanma, şişme olur.
Burundan kanlı, pis akıntı gelebilir.

İlkyardım olarak;


Burun içine yabancı cismi çıkarmak için bir şey sokulmaz, cismi daha geriye itebilir. Burun içini zedeleyerek ödem oluşturabilir ve cismin çıkmasını zorlaştırabilir.
İlk anlarda yukarıdan burun deliğine bastırarak aşağı inilir, birkaç kez tekrarlanır.
Ağız açık tutularak hastaneye götürülür

Göze yabancı cisim kaçması

Göze toz, küçük madeni parçacıklar, cam parçacıkları, küçük böcekler girebilir ve göz yuvarlağına veya göz kapağının altına yapışıp kalırlar.
Gözde ağrı, sulanma ve kızarma oluşur.


İlkyardım olarak;


Gözün ovuşturulmasını engelleyin,

Yabancı cisim göze batmış ise çıkarmaya çalışmayın,

Toz veya küçük böcekler için gözü bol su ile yıkayın,

Kapalı tutmaya çalışın, hastaneye götürün

Kulağa yabancı cisim kaçması

Çocuklarda; buğday, nohut, fasulye, oyuncak gibi cisimler, erişkinde; böcek, kibrit veya pamuk parçaları kulağa kaçabilir.

İlkyardım olarak;


Sivri uçlu cisimleri kulak içine sokarak çıkarmaya çalışmayın,

Kulağa böcek kaçmışsa; ölmesi için gliserin damlatılabilir.

Buğday, nohut gibi cisimler kaçmışsa sıvı damlatılmaz, cismin şişmesine sebep olur.
Kulak zarına zarar vermemek gerektiğinden hastaneye götürün.

__________________
Hamdi Tekbıyık
08/08/1974
İstanbul & Bostancı
0 RH(-)