Arif

TİRSİ BALIĞI

Clupeiformes Clupeidae

Alosafinta

Tirsi balığı Clupeidae familyasındandır. Azami boyu 50 cm. olan dişli tirsi irlanda'dan Akdeniz'e kadar olan bölgede yaygın olup Alosafinta bilimsel adıyla tanımlanır. Boyu 70 cm.'ye ulaşan büyük tirsi ise Kuzeyde Norveç'ten başlayan ve Akdeniz'den geçerek Karadeniz'e kadar uzanan bölgede bulunur. Bilimsel adı Alosa alosa dır.

Tirsi balıkları denizlerin ılıman ve az soğuk bölgelerinin nehir ağızlarına yakın sahalarında yaşarlar. Orta sularda büyük sürüler halinde gezerler. Sürüdeki balıklar eşit aralıklarla ve aynı hızla, adeta askeri bir düzenle ilerlerler.

Gövdesinin yan taraflarından yassı olan tirsi balığı elips şeklindedir ve ringaya benzer. Yandan bakıldığında gövdesi yüksektir. Kafası ve gözleri biraz irice, ağzı ufaktır. Büyük tirsinin çenelerinde diş yoktur. Üst çenesi orta çizgide girintili, alt çene ileriye doğru çıkıntılıdır. Solungaç kapaklarında etrafa ışın gibi yayılan hafifçe kabarık çizgiler görülür. Sırtı koyu mavi ve yeşilimtırak, yanları gümüşümsü, karnı ise beyazdır. Dişli tirsinin her iki yanında yedi-sekiz adet siyahımsı benek görülür. Yanal çizgi çok belirgin değildir. Büyük tirside ise ancak bir tek benek olabilir. Boylarının dışında bu iki türü birbirinden ayıran diğer bir unsur da solungaç yanındaki yapraklardır. Büyük tirside seksen-yüz yirmi, dişlide ise kırk-altmış adet yaprak bulunur.

Tirsinin bir tek sırt yüzgeci vardır. Anüs yüzgeci iyice geride, kuyruğunun yakınındadır. Karın ve göğüs yüzgeçleri küçük, kuyruk yüzgeci çatal biçimindedir. Gövdesi derisine iyice intibak etmemiş ufak, gümüşümsü pullarla kaplıdır.

Tirsi planktonla beslenir. Boğazındaki besini ayırmak için ilginç bir süzgece sahiptir. Büyük tirside, solungaç yapraklarının çok miktarda bulunması bunların küçük planktonları ayırmasını sağlar. Solungaç yaprakları suyu tülbentten geçirircesİne süzer. Tirsi kopedod ve kabla larvası gibi büyük planktonları yer. Küçük balıkları da kolayca kapar.

Solungaç yaprakları daha ince olan büyük tirsi daha çok kabukluyla beslenir. Tirsi balıklarının üreme mevsimi ilkbahardır. Bu mevsimde sürüler halinde toplanır ve yumurta dökmek için nehirlere girerler. Büyük tirsi nehirlerde dişliden daha yukarılara çıkar. Dişli tirsi ise gelgit sınırının hemen yukarısında yumurta dökmeyi tercih eder. Üreme yerlerine Önce erkekler varır. Erkek iki-üç yaşında, dişi ise dört-beş yaşlarında erginleşir. Bu yüzden üremeye hazır erkekler dişilerden küçüktür. Yumurtalar dişiler tarafından bırakıldıktan sonra dibe çöker. Dört-sekiz gün sonra çatlar ve yavrular kısa bir zamanda büyüyerek nehirden aşağı inerler. Büyük tirsi yavrusunun boyu bir yıl içinde 1.25 santimden 13.75 santime çıkar.

Tirsiler altı-yedi yıllık bir ömre sahiptirler. Kılçıklı olmasına rağmen tirsi çok lezzetli bir balıktır. Izgarası nefis olur. Ayrıca tuzlanır veya tütsülü olarak da yenir.

Iğrıp, manyat, gırgır, fanyalı ve sade ağlarla yakalandığı gibi çapariyle de avlanır. Bu çaparide olta 0.50 - 0.60 beden 0.40 -0.50, 15 veya 20 adet olan köstekler ise 0.35 - 0.40 numara misinadan olmalıdır, iğneler uskumru çaparisindeki kadar iri, tüyler uzun, beyaz ve kırçıllıdır.

foranimation

çılgıntirsi

geçen gün 25 tane aldık ben beyenmedim pek çok kılçıklı bidahakine ızgarasını denicem flato yapıp

__________________
Emre 1986 Karadeniz Ereğli / Zonguldak
Kurumuş Bu Karadeniz BE

iaykutkaya

Bugun Ankara- Armada'da tesaduf rastladik. Tezgahtaki tum baligi aldik yaklasik 5kg kadar geldi... Temizlemem az once bitti- Teflon uzerinde yagsiz kuru bir izgara denemesinde bulunagiz, etinin kirmizi olmasi avantaji ile. Hafta ici lezzet bildirimini buradan yapariz artik