Hamdi

TURNA BALIĞI




AVCILIĞI:

Bir çok turna avcısı bu balığın yaşadığı ortamda diğer balıkların nasıl
olupta hayatlarını devam ettirebildiklerine şaşarlar, çünkü yenebilir
ve/veya hareket eden her şeye saldırırlar. Hatta, bazı büyük boy
turna balıkları su yüzeyinde yüzen su kuşlarına saldırıp yerler. Bu
çerçevede, turna balığının avlanması oldukça basittir diyebiliriz.

Turna balığı, tatlısuların "yalnız kurdu" diye düşünebiliriz, ancak
dikkat edilecek olursa, büyük bir turnanın yakalandığı yer ve
civarında sıklıkla diğer iri veye aynı boy turnalar da oltamızı ziyaret
eder. Bundan çıkartılabilecek sonuç, turnaların boylarına göre
guruplar halinde bulunduklarıdır. Bu sonuca göre, "yalnız kurt"
benzetmesi yerine "aslan ailesi" benzetmesi daha yerinde olur
kanısındayım.

Bu tip guruplaşmaların olduğu noktalara, turna avcılığı bakımından
sıcak noktalar adını verebiliriz. Eğer turna avladıysanız, avlanma
bölgenizde her zaman daha iyi av veren "sıcak noktaların" varlığını
siz de saptamışsınızdır.

Sıcak noktalar, aynı zamanda turna balığına yem olan canlıların da
bol olarak bulundukları noktalardır. Buralarda, turna balığı genelde
çok kısa süreli yoğun bir av verir, bu zamanın dışında doymuş olan
turna balığını kandırmak oldukça fazla bilgi ve beceri gerektirir. Sıcak
noktalarda temperatür ve barometrenin günlük optimumlarının
oluştuğu zamanlar, turnanın mevsime bağlı gün içi aktivitelerinin
tepe noktasını oluşturur ve bu çevrim günden güne değişiklik
gösterir. Genellikle bu aktif zaman aralığı, bir saat kadar sürer.
Sonbaharda bu aktif zaman bölünmüş olarak, sabahın ilk ışıkları ve
akşam gün batımından kısa bir süre önce gerçekleşir. Kışın, suyun
sıcaklığına bağlı olarak, aktivitesi düşen turna balığı, genelde kışın
güneşli günlerinde tam gün ortasında aktiftir. Bu arada dikkat
edilmesi gereken, gün ortası hesaplanırken güneşin doğması ile
batması arasındakı zamanın ortasının bulunmasıdır. Yaz ayları ve
ilkbaharda ise, bu zaman genelde öğleden sonra ve akşam üzeri
arasında yer alır.

Avlandığınız yeri ve mevsimsel özellikleri iyi tanıyorsanız,
beklediğiniz sıcak noktada aktif zamanı yakalayabilirseniz, ödülü de
fazlası ile alırsınız.

Belirtmek gerekir ki, büyüme güdüsü ve rekabet yüzünden yavru
turnalar bu tanımlar dışında kalırlar ve en umulmadık zamanlarda av
verirler.


DİP YEMLİSİ (Şekil 1.)

Dip yemlisinde, ölü yeme ağızdan sokulan beden, anus deliğinden
çıkartılarak, fırdöndüye bağlanır. 3 lü iğne ağızda kalır, tercihan çelik
beden kullanılırsa, bedenin balığa yerleştirilmesi daha kolay olur.

Bu, eğer dip yapısı müsait ise, balık dipte yosunlar veya çamur ile
örtülmeyecekse, özellikle kıyıdan uzak mesafelere atış içim ideal
bedendir.

Uygun olmayan zeminlerde, yem olan ölü balığa bir enjektör yardımı
ile, karın boşluğuna hava pompalamak, yemin bir süre yüzmesini
sağlar ve yemi görünür yapar.


Şekil 1 :





ÖLÜYEM (Şekil 2)

Ölü yemli bedende, yemin bağlı olduğu köstek, fıdöndünün iskandile
yakın olan halkasına bağlanır.

Bu yöntem, orta mesafelerde ve özellikle su yüzüne kadar uzanan
bitkilerin arasındaki boşluklarda iyi iş görür. Yem aynen dip
yemlisinde olduğu gibi takılır.

Köstek uzunluğunu mesafe (suya giriş açısı) ve ortam özelliklerine
göre ayarlamak gerekir, ancak köstek boyu 30-34cm. den daha kıa
tutulmaz.


Şekil 2 :

















Şekil 4 :

KISA AV BİLGİLERİ

TAKIM

1.70m-2.40m dolu fiber, tümden yaylanabilir tip.

MAKARA

1:4 turlu, orta boy makara

MİSİNA

El oltası: Olta 0.60-0.80mm tercihan şeffaf yeşil

Makara için: 0.30-0.45mm kahverengi min.20kg
testli.

İĞNE

Bronz kaplama, halkalı, ekstra güçlü;

Üçlü iğne için 10-6 Nr.

Tek iğne için 2-1/0 Nr.

YEM

Canlı tatlısu balıkları, ölü tatlısu ve deniz balıkları

Mepps, yapay yem, kaşık, iri Jigg

TEKNİKLER

Canlı yem, Ölü yem- çökertme, yüzdürme, çoklu çökertme.

Sürtme, atıpçekme.

Skoylu

Turna, göllerin ve nehirlerin bir numaralı yırtıcısı olarak, amatörlerin gözde avlarından biridir. Ama görünen odur ki, turna avının incelikleri pek bilinmemekte, işler biraz şansa kalmış gibi olmaktadır..

Öncelikle turanın yem ve yaşama tercihlerini bilmek gerekir. Turna büyüdükçe kütlesi küpüyle orantılı olarak artar ve zayıf kas sistemine daha fazla yüklenir. Bu nedenle turnanın yaşama ve yem tercihleri büyüklüğüne göre değişir. Küçük turnalar öncelikle büyükleri tarafından yenme tehdidi ile yaşarlar. Bu yavru turna değil, 40cm olanın 90cm olan tarafından yenmesi tehdidir. Evet turnaların kendi boyundaki balıklara saldırdıkları çoktur. İşte bu tehdit yüzünden öncelikle yavru turnalar sık sık yer değiştirir. Büyükler ise daha nadir yer değiştirirler.

Yerlerini seçerkende en çok iki şeye dikkat ederler. Otluk olması ve çok sıcak/soğuk olmaması. Prensip olarak sıcak sularda turnalar derin bölgelere çekilir. Bilhassa büyük turnalar derin bölgelerden pek çıkmazlar. Soğuk sularda ise iri olanlar nispeten gene derince yerlerde bulunurken, küçük turnalar kıyılara iyice sokulur.

Bu mevsimine göre turnanın farklı yerde aranması gerektiğini ortaya koyar. Elbette yer değişince, yem tercihleri de farklılaşacaktır.. Yem tercihlerini anlamak için öncelikle turnanın yemi nasıl bulduğunu ve hedeflediğini anlamak gerekir. Turna, yemi ses ile tespit eder, görüntüsü ile hedef alır.. Koku en son kullandığı duyusudur.. Ses alma duyusu çok gelişmiştir. Bu nedenle turna avında ses kullanımı ilk hususlardan biridir. Şöyleki, patırtı kütürtü edilmemeli, pek fazla yürümemeli, radyo açılmamalı, bağırıp çağırmamalıdır. Diğer yandan suyun içinde oluşan sesler tam tersine balık için bir çağrı niteliği taşır..

Büyük turnalar hantal olmaları yüzünden ölü balıkları daha çok tercih ederler. Büyük turna yakalamanın en garantili yolu ölü yem kullanmaktır.. Diğerleri içinse, her tür yem kullanılabilir..

Turna avında en önemli husus, yer seçimidir. Çünkü, turna kendine bir bölge seçer ve orayı savunur. Bu bölgedeki turnayı bir şekilde ürküttüğünüzde, aynı yerden 2-3 saat daha turna almanız pek mümkün olmaz.. Diğer yandan bölgesine giren/çıkan her şeyi çok iyi takip eder. Bölgesine atacağınız yeme derhal cevap verecektir. Genel kaide, Turna için 15 dk. içinde netice alamazsanız, başka yer deneyin şeklindedir.

Bir diğer husus ise, turnanın bir hayli korkusuz ve inatçı olmasıdır. Yemle oynayacaktır, birden alıvermez. Sakin olmalı, yemi tam alması beklenmelidir. Korkusuz olması, öyle kurşundan, telden filan korkmadığı anlamına gelir. Genede bu pek fazla abartılmamalıdır..

__________________
Serdar Köylü, 27/05/1969

Skoylu

Turna için kullanılacak yapay yemlerde ilk bakılacak husus sestir. Kaşıklar, bilhassa Meps diye bilinen sesli kaşıklar turna avı için en uygun malzemelerdir.



Nedne uygundurlar? Bunların ortasında, renkli mavi, kırmızı, boncuk gibi bölümler görüyorsunuz. Bu bölümler bronz gibi bir malzemeden yapılır. Etrafındaki kaşık ucu gibi olan şeyde, pervane gibi bu malzemenin etrafında döner, arada ona dokunarak çın çın sesler çıkarır. İşte bu sesler ve pervanenin dönüşü nedeniyle oluşan ses turnanın dikkatini çeker. Kaşık hareketli olduğu içinde ona saldırır.

Elbette konvansiyonel kaşıklarda turna için faydalı olacaktır.



Bu tür ağır kaşıklar, uzağa atma imkanı kadar hızla batması nedeniylede tercih edilebilirler..

Kaşıklar dışında silikon yemler de kullanılır. Bunların da kendi etrafında dönen veya çırpınan bir kuyruk müştemilatı sahibi olması, ses çıkarması açısından faydalıdır.. Turna pek fazla renk vs. seçmeyen balıktır. Levrekten farklı olarak hava durumuna vs. göre renk ayırmaz. Özellike 50cm civarı küçük turnalar için bildiğimiz twister tipi kurtlar boyundan büyük iş çıkarabilir:



Belli avlaklarda, belli renkler etkilidir ve genel olarak avlaktaki mevcut balık türlerine uyar. Genel olarak, turuncu renk tavsiye edilir. Bu, göllerimizde yaygın olan kızılkanata benzediği için faydalı olur.. Balık şeklinde olan türlerden de, turna yavrusu, tatlısu levreği yavrusu (testere) benzeri olanlar denenebilir.



Fakat her durumda, silikonun batacak kadar ağır olması tercih edilmeli, batmıyorsa kıstırma vs. ilavesi ile batacak hale gelmesi sağlanmalıdır.

Sert suni balıklar ilede güzelce turna tutulabilir. Aynı şekilde, içinde bilya vs olup ses çıkaran tipler tercih edilmelidir. Renk tercihi olarak, benzer şekilde, avlaktaki mevcut yem balıkların rengine uyacak şekilde, testere, kızılkanat vs. paternine sahip yemler kullanılabilir..



Aynı şekilde, batan türlerin seçilmesi son derece faydalı olacaktır..

Evet, hadi dedik, bir çuval parayı bu suni yemlere yatırdık.. Ama asıl mesele bundan sonra başlıyor. İlk organizasyonumuzda gördüğüm kadarıyla, suni yemler ile turnayı etkili şekilde avlama yöntemlerini bilen pek fazla yok.. Bu durumda suni yemlerin iyice çaptan düşeceği muhakkak..

Özellikle yaz mevsiminde, turnaları arayacağınız yer, derince diplerdir. Işığı bol olacak kadar sığ, ama turanın seveceği kadar derin. Bu tanımda 10-12 metre derinlik demektir yaklaşık.. İşte bu derinlikte, turnalar mevzilenir ve yukarıya doğru etrafı gözetlerler.. Ama taa suyun yüzeyine gitmek demek, hızlı basınç değişimi ve zorlanma demektir. Bu nedenle yüzeyden ziyade dipteki yemlere itibar ederler..

Kaşık olsun, silikon olsun, suni balık olsun, hepsi de fizik yasalarına uyarlar ve yüzey gerilimine tabi olurlar. Demekki, biz onları hızla çekince yüzeye doğru geleceklerdir. Batan tip suni balıklar ise dibe doğru yönelecek, turnanın nadir baktığı dipte gezinecektir... Demekki sürekli çekerek tam olarak istediğimiz etkiyi sağlamamız pek mümkün değil. Bu durumda biraz taktik değiştirmemiz gereği ortada..



Şimdi yukarıdaki taktiğe bakalım. Batan tip rapalayı biz çekince dibe yöneliyor. Salına salına dibe iniyor.. Biz biraz çektikten sonra çekmeyi bırakıyoruz. Rapala süzüle süzüle yüzeye doğru çıkıyor.. Böylece, salınarak, süzülerek kendini balığa iyice gösteriyor.. İşte püf noktamız bu..

Kaşık, batan tip silikon vs. bırakınca dibe inecektir. Dibe takmamaya dikkat ederek, bir çektiğimizde yükselecek, bırakınca tekrar aşağıya inecek şekilde bunları kullanırız. Batan tip rapala ise, tam tersi hareket ediyor malum.. Böylece, yemi hemen her derinliği tarayacak şekilde çekiyoruz.. Denizdeki, son sürat çekme işi gölde turna için hiç verimli olmaz..

Bir diğer hususta, turnanın oturup yem bekliyor olmasıdır. 3-4 saat boyunca en az, yerinden ayrılmaz.. Bu da demekki, attığınız yerde turna yoksa, yoktur.. Başka yerde şansınızı deneyin. Elbette olduğunuz yerden çevrenizi iyice kolaçan ettikten sonra. Bulunduğunuz noktadan en sağa atıp deneyin. Kıyıya paralel atmaktan çekinmeyin, elbette kıyıda taş, kaya, otluk filan yoksa. Özellikle güz ve kış turnası, kıyıya bir kaç metre mesafeye yuvalanabilir.. Kıyıdan kendinize doğru bir daire çizecek şekilde atışlarla önünüzdeki bölgeyi tarayın. Aynı işlemi bir de ters yönde yapın. Turna çıkmadıysa boşuna atıp çekmeye devam etmeyin, başka bir noktaya ilerleyin. Turna olsaydı, bilin ki atlardı. En iyi ihtimal turna karnını doyurmuş, 1-2 saatlik sindirme faaliyetine girişmiştir..




Eğer yeni bir avlaktaysanız, yeminiz size güven vermiyorsa, gidecek başka yer yoksa, gitmeye üşeniyorsanız, yemi değiştirip işlemi tekrar deneyebilirsiniz.. Bazen turnanın farklı yemlere tepki verdiği, yem seçtiği bilinir. Bu genel bir kaide değildir, genelde turna bilhassa ses çıkaran hareket eden hemen her şeye saldırır..

__________________
Serdar Köylü, 27/05/1969

Skoylu

Bilhassa iri turnalar, ölü yemlere çok daha fazla itibar ederler. Onlar koku ile de yemlerin bulunabileceğini tecrübe etmişlerdir, uzun hayatları boyunca.

Yem olarak, gölden tutulacak herhangi bir balık iş görecektir. Tek mesele, yem olmaya uygun büyüklükte olmasıdır. Bunun yanında yağlı deniz balıkları da son derece iyi tercihlerdir. Büyük olması nedeniyle, uskumru bir numaralı tercihtir. Ama olmadığı zaman istavrit, sardalya gibi yemlerde tercih edilebilir.

Bazı avlaklardaki turnalar ölü yemi taze isterler. Bazılarında ise kokmuş olması daha çok turna cezbeder. Bu tecrübe edilerek öğrenilebilecek bir husustur..

Ölü yem, şu şekilde iğneye takılabilir:



Üstteki küçük şekil, aslen küçük bir balığı gösterir, 15-20 cm kadar bir balık.. Bu şekilde küçük balık takılınca, takım uzak atışlarada uygun olur.. Eğer balık büyükse ikiye kesilebilir. Kesme işlemi, balığın boyuna dik değil, gösterildiği gibi çapraz yapılmalıdır.

Dikkat edilecek bir husus ise, iğnelerin yamin yarısından öteye geçmemesidir. Söylediğimiz gibi, turna yemle oynamayı sever. Önce yakalar, dişler, sonra da kafasından itibaren yutmaya başlar. Eğer iğneleri ön tarafa doğru takarsanız, turna yemle oynarken onları yerinden sökebilir. Dahası iğneler balığın ta midesine oturabilir, çıkarmak zor olduğu gibi, geri salmak imkansız olur..

Kesilen yemin baş tarafı, fazlalık yüzgeçlerin kesilmesi ile uzak atışa son derece uygun hale gelir..

Eğer dip yosunlu, balçık vs. ise, akıntı azsa, bu durumda yemi biraz yüksekte tutacak bir önlem alınması faydalı olur. İlk yöntem, yemin içine bir agaç çubuk, köpük vs. sokmaktır.



Kızılkanatlar hem bol olmaları, hemde küçük ağızları ile bu işe son derece uygundurlar.. Derin sular için, şamandıra iptal edilerek takım apikoya alınabilir..

Takım olarak, bir kaç tür takım kullanılabilir:



Özellikle sığ bölgelerde bu takım son derece kullanışlıdır.

Takım hazırlarken bilhassa unutulmaması gereken husus, iğnelerin çelik tele bağlanmasıdır. Bu tel 25-30 cm kadar olmalıdır. Çelik tel yoksa, takımınızın başarı şansı yoktur.

__________________
Serdar Köylü, 27/05/1969

a_tekin_zamantu

yeni yayılmaya başlayan tüylü kanca ile savurma olta (fly tekniği) turna avcılığında su altı bitkileri ve nülüfer sarmış göllerde diğer yöntemlerden daha etkili kullanılabilmektedir.

canı yemler sazlık alanlarda, sahte balık ve kaşıklar ile silikonlar açık barajlarda ve otlanma öncesi kanal ve göllerde etkilidir.

DAVGANALI

Ben Ankarada mogan yada eymir gölünde turnaya bedene hareketli ağ kurşunu uzun şamandıra çelik tel ve üçlü iğne düzeneği ile güzel av yapardım.Teknenin funda demir yapması gibi olurdu ne canlı yem ne rüzgar şamandırayı bıraktığım yerden sürüklemezdi. Birde turna gümüş balığı deriz biz ,sabah da ilk işmiz 3 - 5 metrelik gümüş ağımız ki bunun delikleri büyük olanları daha iyi oluyor takılan yem büyük olunca suda daha fazla hareket eder canlı kalır.Haydi rastgele....

__________________
ERDAL YAVUZ
S�NOP
18 08 1963
A RH +

I3arış

Skoylu arkadaşım verdiğin çok işime yarıycak faydalı bilgiler için tşklr..

__________________
Barış / Kocaeli / AR h(+)

mesutbjk1903

Selamün aleyküm canlı yemde kurşun altta canlı balık üstte olunca canlı balık oltayı dolaştırmazmı ve yerde olunca iş görürmü...

__________________
Mesut/Ankara/1989/0 Rh +

ankmemoli

bu güzel bilgiler için teşekkürler

__________________
mehmet ali / ankara / 1982 / arh+

memo976

arkadaşlar merhaba.biz tekirdağnda turna avı yapıyoruz.çok iri turnası olan göllerimiz de var.daha çok babamla ben canlı kızılkanatla dibe bağlı 3lü iğne,10 parmak üstü ağrlık ve 2 metre üstü top şamandıra takım kullanıyoruz.burda çok güzel sonuçlar veriyo.kış aylarında da dip taramalı kaşıkla avlanıyoruz.daha rekor yapamadık ama yaparsam mutlaka paylaşıcam.hepinizi tekirdağna ava davet ediyorum...saygılar.

__________________
mehmet/tekirdağ/1976/arh+