Sınıflandırma, canlıların benzerlik ve akrabalık derecelerine göre gruplandırılmasıdır.
Günümüzde canlılar aleminin bilimsel olarak isimlendirilmesi ve sınıflandırılması kıstası ilk kez Carl Von Linneausnun kullanmış olduğu sisteme dayanmaktadır. Linneaus sisteminde her grup kendinden daha alt basamaklarda olan alt grupları içerir.
Sınıflandırmada kullanılan basamaklara Takson Basamakları denmektedir. (Taxon=Sınıf ve Taxonomy=Sınıflandırma) En çok kullanılan Takson Basamakları şunlardır.
Bunlar dışında sub, sup ve infra gibi ön ekler ile ara basamaklar da oluşturulur. Örneğin yukarıdaki örnekte son basamak Tür (Species) olarak gözükmektedir. Ancak gerekli durumda Subspecies (Alttür) basamağı da devreye girebilir. En alt basamak genel olarak Tür (Species) olmakla beraber Alttür (Subspecies), Varyete (Variante), Form gibi daha özel takson basamakları da kullanılabilmektedir.
Yukarıdaki Astronotus ocellatus örneğini biraz daha geliştirirsek şu sonuca ulaşırız. Astronotus ocellatus (Oscar Fish)
Bir örnek daha verelim. Bildiğimiz Ev Sineği (Musca domestica domestica) Bilimsel Sınıflandırmada nerelerde yer alıyormuş bakalım.
Sınıflandırmada kullanılan Takson Basamakları çeşitli sınıflandırma yöntemlerine göre de değişiklik göstermekle beraber genel olarak birbiri ile paralel gider. En son kabul edilmiş sınıflandırma yöntemi, Carl Woesein 1990da yapmış olduğu sınıflandırmadır. Buna göre Kingdomdan (Alem) daha üst bir Takson Basamağı olan Domain ortaya çıkmıştır. Carl Woesein yaptığı bu sınıflandırmaya göre canlılar 3 Domain altında toplanmışlardır. Bu 3 Domain altında da 6 Kingdom (Alem) kabul edilmiştir.
Domainler ve Kingdomlar:
1 - Eukaria
- Plantae
- Protista
- Fungi
- Animalia
2 - Archaea
- Archaebacteria
3 - Bacteria
- Eubacteria
Takson Basamaklarına isim verilmesi, Cins İsmine (Genus) bazı ekler eklenmesi şeklinde gerçekleştirilir. Buna göre yukarıdaki Ev Sineği örneğinde Cins ismi "Musca", Tribe "Muscini", Subfamily "Muscinae" ve Family "Muscidae" olmuştur. Bu ekler Hayvanlar Alemi dışındaki Alemlerde biraz daha değişiklikler gösterir.
(1) Domain, 1990da Carl Woese tarafından ortaya atılan sınıflandırmaya göre en üst takson basamağıdır.
(2) Kingdom, İngilizce Kingdom Krallık manasında bir kelimedir. Türkçemize bu takson basamağı Alem olarak alınmıştır. Latince ise Regnum olarak isimlendirilir.
(3) Phylum, Animalia Kingdomında (Hayvanlar Alemi) kullanılan, Şube manasında bir takson basamağıdır. Plantae Kingdomında (Bitkiler Alemi) ise Phyllum (Şube) yerine Division kullanılır.
(4) Tribe Sınıflandırmada Subfamily (Alt Aile) ve Genus (Cins) arasında yer alan bir basamaktır. Türkçeye "Aşiret", "Oymak" ya da "Kabile" olarak çevrilebilir.
(5) Variety, Alt Türden daha az çeşitlilik gösteren canlıların sınıflandırılmasında kullanılan takson basamağıdır.
Tolga Kuloğlu
24 Eylül 2005
Kaynaklar:
-
http://biodiversity.georgetown.edu/f...classification
-
http://www.crescentbloom.com/I/G/A/220.htm
-
http://www.biltek.tubitak.gov.tr
-
http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/index.html
-
http://sn2000.taxonomy.nl/